Volg Kopenhagen live met de jongerencoalitie

Burgemeesters nemen het heft in eigen hand

17/12/2009, 10:02 | door Hans

Door: Hans Hindriks

KOPENHAGEN- Terwijl het onderhandelingsgeweld in het Bella Center eindelijk in alle hevigheid losbarst en vele regeringsleiders de plenaire vergadering toespreken, hebben de burgemeesters van enkele wereldsteden verklaard zelf het heft in handen te nemen als hun nationale overheden de komende dagen falen. Op een door de ons bijgewoonde, zeer druk bezochte, bijeenkomst gaven de burgemeesters van New Delhi, Parijs, Johannesburg, Melbourne, Mexico Stad, Kopenhagen, Seattle en Los Angeles aan dat zij vrijwillig verregaande uitstootreducties zullen nastreven, ook als hun nationale regeringen zich daar niet aan committeren.

De “burgemeesterstop”, die in de kantlijn van de onderhandelingen plaatsvond, onderstreepte de vaststelling dat ’s werelds meest invloedrijke politici een laatste slotoffensief hebben ingezet op weg naar een klimaatakkoord. Na dagen van marginale vooruitgang op slechts een gering aantal technische dossiers, riepen invloedrijke politici, waaronder de Amerikaanse Senator John Kerry, de onderhandelaars op om over hun schaduwen van angst en achterdocht heen te stappen en, in de woorden van Robert Doyle (burgemeester van Melbourne) “de planeet van de ondergang te redden.” John Kerry benadrukte dat het tijdperk van vertraging, verdeling en uitstel voorbij was, en beloofde dat de Verenigde Staten “science facts” boven “science fiction” zou laten prevaleren. Niettemin benadrukte hij de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van alle deelnemende landen om deel van de oplossing te worden. Volgens Kerry zal 97 % van de groei in CO2 uitstoot in de komende 10 jaar afkomstig zijn van ontwikkelingslanden en opkomende economieen. Deze landen moeten derhalve deel zijn van een nieuw akkoord, aldus Kerry.

De voorzitter van de Europese Commissie, Jose Manuel Barroso, herhaalde in zijn toespraak tot de plenaire vergadering dat de ambities van de EU alleen verhoogd zullen worden als China en de VS hun bijdrage eveneens zullen vergroten. Daarmee toonden zowel Kerry als Barroso aan dat er nog altijd een grote kloof zit tussen hun morele pleidooien en hun politieke beloften, en dat holle retoriek geloofwaardige politiek nog steeds geregeld in de weg zit.

Niettemin liet het voortschrijden van de middag een aantal hoopgevende ontwikkelingen optekenen. Zo kondigde het Deense voorzitterschap aan een nieuw alomvattend compromisvoorstel te lanceren bij het invallen van de avond in een ultieme poging de onderhandelingen op stoom te brengen nu vanaf morgen 115 regeringsleiders in Kopenhagen aanwezig zullen zijn. Inmiddels zijn Gordon Brown, Jose Barroso, Robert Mugabe, Hugo Chavez en vele anderen al present en hebben zij de plenaire vergadering toegesproken. Lokale bestuurders spoorden hun nationale leiders ondertussen nogmaals aan tot actie. Antonia Villaraigosa, burgemeester van Los Angeles, benadrukte dat reeds 1000 Amerikaanse steden zich vrijwillig hebben gebonden aan de doelstellingen uit het Kyotoverdrag, die een uitstootreductie van 7 % in 2020 ten opzichte van 1990 verlangen. Hij voegde daaraan toe dat een klimaatovereenkomst slechts een kwestie van politieke wil is, niet van financiele haalbaarheid. “Als we vele triljarden kunnen uitgeven aan het redden van de banken, wat is dan nog een bedrag van 100 miljard voor het redden van de planeet,” luidde zijn retorische vraag.

De burgemeesters benadrukten hun belangrijke rol in het bereiken van nationale doelstellingen. Meer dan de helft van de wereldbevolking woont in steden en ruim 80 % van het wereldwijde energiegebruik vindt plaats in steden, herinnerde de burgemeester van Johannesburg, Amos Masondo, zijn gehoor. Lokale initiatieven om energie-efficientie te vergroten, vervuilers te belasten en te investeren in duurzame energie werpen hun vruchten af. Zo heeft de Chinese overheid het gebruik van zonnepanelen verplicht gesteld in de stad Rizhao, waar 3 miljoen mensen wonen. In Kopenhagen wordt restwarmte die vrijkomt bij de productie van elektriciteit gebruikt voor de stadsverwarming, hetgeen 97 % van de warmtevraag dekt. Toch kijken ook de steden naar de plenaire vergadering, ontoegankelijk voor NGOs en veel pers, waar afspraken gemaakt moeten worden over het vrijmaken van extra geld voor (steden in) ontwikkelingslanden. Plannen waren er wel, zoals eerder vanmorgen ook overzichtelijk gepresenteerd door Meles Zenawi, minister-president van Ethiopie. “Denk aan een belasting op geldtransacties (0.001 % zou genoeg zijn), het veilen van emissierechten, het extra belasten van de vervuilende luchtvaartindustrie, en het ombuigen van Wereldbank subsidies naar duurzame productiemethoden”.